January 2012
SunMonTueWedThuFriSat
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031    

Calendar Calendar

Useful Links
มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์
สภาวิชาชีพบัญชี
กระทรวงพาณิชย์
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
กรมสรรพากร
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
ธนาคารแห่งประเทศไทย
Poll

ท่านพอใจงานบัญชีวิชาการ 2544 มากน้อยเพียงใด

66% 66% [ 2 ]
33% 33% [ 1 ]
0% 0% [ 0 ]
0% 0% [ 0 ]
0% 0% [ 0 ]

เธ„เธฐเนเธ™เธ™เธ—เธฑเน‰เธ‡เธซเธกเธ” : 3

writer

กฎหมายบัญชี ไม่รู้ ไม่ทำ ไม่ได้

วิศิษฎ์ศรี จินตนา

ตอนที่ 1 ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี

acในช่วง 5-6 ปี ที่ผ่านมา นักธุรกิจไม่ว่าใหญ่หรือเล็ก ได้ให้ความสำคัญกับการทำบัญชีธุรกิจมากขึ้นเรื่อย ๆ มีการศึกษาและทำความเข้าใจถึงกระบวนการจัดทำบัญชี และการใช้ประโยชน์จากข้อมูลที่ได้มาจากการทำบัญชี มีผู้รู้เขียนหนังสือ และบทความเผยแพร่เรื่องราวต่าง ๆ เหล่านี้ออกมามากมาย จนทำให้นักธุรกิจที่ไม่มีพื้นความรู้ทางบัญชี แต่มีความสนใจศึกษาค้นคว้า ก็จะสามารถเข้าใจกระบวนการจัดทำบัญชี และใช้ประโยชน์จากข้อมูลทางบัญชีที่จัดทำขึ้นในการวางแผนและดำเนินธุรกิจได้

ในฐานะผู้ประกอบธุรกิจ การทำบัญชีน่าจะเริ่มจากการดูข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับบัญชีเป็นหลัก กฎหมายที่ว่าคือ พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 หรือที่เรียกกันสั้น ๆ ว่า “กฎหมายบัญชี” ซึ่งมีการบังคับใช้ ตั้งแต่วันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2543 กฎหมายฉบับนี้ออกมาใช้แทนกฎหมายฉบับเดิมคือ ประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่ 285 หรือที่เรียกกันว่า “ปว-285” ซึ่งใช้กันมาตั้งแต่ปี 2505

กฎหมายบัญชีได้กำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบของเจ้าของธุรกิจหรือผู้บริหารในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการจัดทำบัญชีไว้หลายเรื่อง (ย้ำว่าเรื่องการจัดทำบัญชีนี้เป็นหน้าที่และความรับผิดชอบของ “เจ้าของธุรกิจหรือผู้บริหาร”) เรื่องที่กำหนดไว้ในกฎหมายก็เช่น กิจการใดต้องจัดทำบัญชี ต้องทำเมื่อใด ใครสามารถทำบัญชีได้บ้าง ทำบัญชีแล้วจะต้องทำงบการเงินอะไรและยื่นต่อส่วนราชการเมื่อใด ไปจนถึงรูปแบบของเอกสารที่ต้องใช้เป็นหลักฐานประกอบการลงบัญชี

เรื่องเหล่านี้เป็นข้อกำหนดตามกฎหมาย ซึ่งนักธุรกิจจะบอกว่าไม่รู้ ไม่ทำ ไม่ได้ เพราะว่า ถ้าไม่ทำหรือทำไม่ถูก ก็จะมีความผิดถูกปรับหรืออาจถูกจำคุกได้

โทษปรับสูงสุดที่ระบุไว้คือ ห้าหมื่นบาท แต่โดยกระบวนการทางกฎหมายจะทำให้ยอดที่จะถูกปรับกลายเป็นหนึ่งแสนบาท เพราะการปรับจะปรับทั้งตัวนิติบุคคลและตัวผู้บริหาร ส่วนโทษจำคุกสูงสุดก็มีถึงสามปี คาดว่าคงไม่มีนักธุรกิจคนไหนที่อยากจะได้ทั้งจำหรือปรับ

ดังนั้น เจ้าของธุรกิจและผู้บริหารธุรกิจควรจะให้เวลาตัวเองในการทำความเข้าใจกฎหมายบัญชี ที่แม้จะไม่อยากเกี่ยวข้อง ก็ต้องเกี่ยวข้องอย่างไม่มีทางเลือก เพื่อที่จะได้ไม่ต้องเสียเงิน (ค่าปรับ) หรือเสียทั้งเงิน (ค่าข้าวผัด) ทั้งเวลา (ไปนอนในซังเต)

เมื่อเจ้าของธุรกิจและผู้บริหารเริ่มรู้สึกสนใจแล้ว ตอนนี้เราจะมาตั้งคำถามว่า เจ้าของธุรกิจและผู้บริหารเกี่ยวข้องอย่างไรกับกฎหมายบัญชี

ตามกฎหมายบัญชี เจ้าของธุรกิจและผู้บริหารเกี่ยวข้องกับกฎหมายบัญชีในเรื่องที่เกี่ยวกับ “ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี”

ตามกฎหมายบัญชี ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีรวมถึง นิติบุคคลที่ประกอบธุรกิจในประเทศไทยไม่ว่าจะจัดตั้งขึ้นตามกฎหมายไทยหรือต่างประเทศ และกิจการร่วมค้าตามความหมายของประมวลรัษฎากร

“ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี” มีหน้าที่ที่จะต้องจัดทำบัญชีเกี่ยวกับธุรกิจ โดยมีรายละเอียดที่เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กฎหมายบัญชีกำหนด

นอกจากผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีข้างต้น กฎหมายบัญชียังให้อำนาจรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ในการที่จะกำหนดให้บุคคลธรรมดาหรือห้างหุ้นส่วนที่ไม่ได้จดทะเบียน เป็นผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีเพิ่มเติม ซึ่งตามประกาศกระทรวงพาณิชย์ลงวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2544 (มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 16 สิงหาคม 2544) รัฐมนตรีได้กำหนดให้บุคคลธรรมดาและห้างหุ้นส่วนที่ไม่ได้จดทะเบียนซึ่งเข้าข่ายเป็นผู้ผลิต ผู้จำหน่าย ผู้มีไว้เพื่อจำหน่าย ผู้นำเข้า หรือผู้ส่งออกสินค้าเทปเพลง แผ่นซีดี แผ่นวีซีดี แผ่นวีดีโอเพลงหรือภาพยนตร์ ต้องจัดทำบัญชีสินค้าเพิ่มเติมด้วย

สรุปว่า นิติบุคคล ซึ่งได้แก่ธุรกิจที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายไม่ว่าจะเป็นห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน บริษัทจำกัด หรือบริษัทมหาชนจำกัด ต้องถือเป็นผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีแน่นอน นอกจากนั้น ผู้ที่ทำธุรกิจเกี่ยวกับเทป หรือซีดี วีดีโอ ก็ยังต้องทำบัญชีสินค้าเพื่อพร้อมให้เจ้าหน้าที่สามารถตรวจสอบได้ทุกเวลา

ผู้สนใจอยากทราบรูปแบบ การจัดตั้งองค์กรธุรกิจ ซึ่งอธิบายโดยภาษาง่าย ๆ ไม่ซับซ้อน ขอแนะนำให้หาหนังสือ “ก่อร่างสร้างธุรกิจ" ซึ่งเป็นหนังสือชุด บันไดสู่ความมั่งคั่ง เล่ม 1 ของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยมาอ่าน หนังสือเล่มนั้นนอกจากจะมีสาระความรู้เกี่ยวกับ การตั้งต้นธุรกิจไว้อย่างเป็นขั้นตอนและครบถ้วนโดยนำเอาความรู้ที่เป็นหลักการบริหารธุรกิจสมัยใหม่มารวมไว้สามารถใช้เป็นแนวทางหรือคู่มือประกอบการดำเนินธุรกิจได้เป็นอย่างดีแล้ว ยังมีบทที่พูดถึงรูปแบบการจัดตั้งองค์กรธุรกิจไว้ด้วย ซึ่งจะช่วยให้ ตัดสินใจได้ว่าควรจะตั้งธุรกิจแบบใดจึงเหมาะกับตัวเองได้

ถึงตอนนี้ หลายคนก็อาจจะสบายใจว่า ตัวเองไม่อยู่ในข่ายที่จะต้องเป็น “ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี” ส่วนอีกหลายๆ คนอาจจะเริ่มไม่สบายใจว่า ตัวเองน่าจะอยู่ในข่ายที่ต้องเป็น “ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี” แต่กลับไม่มีความรู้เรื่องบัญชีเลย

ทีนี้จะทำอย่างไรดี มิต้องเสียค่าปรับกันแย่หรือ หรือที่แย่กว่านั้น อาจถึงขนาดโดนจำคุก!

เรื่องนี้ไม่ต้องตกใจ เพราะการเป็น “ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี” ไม่ได้หมายความว่า จะต้องเป็น “ผู้ทำบัญชี” เอง เจ้าของหรือผู้บริหารธุรกิจสามารถจัดหาคนอื่นมาทำบัญชีให้ได้ เรื่องผู้ทำบัญชีจะขอยกไปเขียนถึงอย่างละเอียด ในตอนต่อไป ส่วนตอนนี้ ขอเขียนถึงผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีก่อน

กฎหมายบัญชีกำหนดว่า นิติบุคคล คือ ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี ดังนั้น เจ้าของธุรกิจหรือผู้บริหารซึ่งเป็นผู้รับผิดชอบในการดำเนินงานของนิติบุคคล จึงต้องเป็นผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ด้วยเหตุนี้ เจ้าของธุรกิจหรือผู้บริหารจึงต้องทำความเข้าใจถึงหน้าที่และความรับผิดชอบของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี เพื่อที่จะได้จัดทำให้ถูกต้อง ในขั้นนี้จะสรุปเป็นข้อ ๆ ได้ดังนี้

ข้อที่ 1 จัดให้มีการทำบัญชีโดยผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติและเงื่อนไขตามกฎหมาย
ข้อที่ 2 ส่งมอบเอกสารประกอบการลงบัญชีให้ผู้ทำบัญชี
ข้อที่ 3 ควบคุมให้ผู้ทำบัญชีจัดทำบัญชีให้ตรงตามความเป็นจริง และถูกต้องตามกฎหมาย และจัดทำงบการเงินโดยมีรายการย่อตามที่กฎหมายกำหนด
ข้อที่ 4 จัดให้มีการตรวจสอบงบการเงิน โดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาต
ข้อที่ 5 ทำส่งงบการเงินต่อกระทรวงพาณิชย์
ข้อที่ 6 เก็บรักษาบัญชีและเอกสารไว้ ณ สถานที่ และภายในเวลาที่กำหนด
ข้อที่ 7 แจ้งต่อสารวัตรบัญชีในกรณีที่บัญชีหรือเอกสารเสียหายหรือหาย
ข้อที่ 8 ส่งมอบบัญชีและเอกสารให้สารวัตรบัญชีในกรณีที่เลิกกิจการ

แต่เพื่อง่ายแก่ความเข้าใจ จะขอจัดประเภทหัวข้อข้างต้นออกเป็น 3 เรื่อง ใหญ่ ๆ คือ เรื่องที่เกี่ยวกับหน้าที่และความรับผิดชอบของเจ้าของหรือผู้บริหารธุรกิจเกี่ยวกับการจัดทำบัญชีและงบการเงิน เรื่องที่เกี่ยวกับหน้าที่และความรับผิดชอบของเจ้าของหรือผู้บริหารธุรกิจในการจัดหาผู้ทำบัญชี และเรื่องที่เกี่ยวข้องกับหน้าที่และความรับผิดชอบของเจ้าของหรือผู้บริหารธุรกิจ ในการจัดเอกสารประกอบการลงบัญชี

สำหรับตอนนี้ ขอสรุปเบื้องต้นไว้เพียงนี้ ส่วนรายละเอียดจะขออธิบายในตอนต่อไป

อย่างไรก็ตาม ยังมีนักธุรกิจจำนวนมากที่ยังมองข้ามและไม่ให้ความสำคัญในการที่จะปฏิบัติในเรื่องบัญชีธุรกิจให้ถูกต้อง การไม่เห็นความสำคัญอาจเกิดจากความไม่รู้ว่า กฎหมายบัญชีสามารถให้คุณให้โทษอย่างไร หรืออาจไม่รู้ว่าจะเริ่มต้นอย่างไร ตรงไหน

เธœเธนเน‰เธ—เธตเนˆเธเธณเธฅเธฑเธ‡ online
เธœเธนเน‰เธ—เธตเนˆ online เธ—เธฑเน‰เธ‡เธซเธกเธ” 1 เธ„เธ™ :: เธฅเธ‡เธ—เธฐเน€เธšเธตเธขเธ™ 0 เธ„เธ™, เธ‹เนˆเธญเธ™ 0 เธ„เธ™ เนเธฅเธฐ 1 เธœเธนเน‰เธกเธฒเน€เธขเธทเธญเธ™

(เน„เธกเนˆเธกเธต)

[ View the whole list ]


เธกเธตเธœเธนเน‰เนƒเธŠเน‰ online เธžเธฃเน‰เธญเธกเธเธฑเธ™เธชเธนเธ‡เธชเธธเธ” 4 เธ„เธ™ เน€เธกเธทเนˆเธญ Tue Jan 19, 2010 10:46 am
Statistics
เธชเธกเธฒเธŠเธดเธเธ—เธฑเน‰เธ‡เธซเธกเธ” 44 เธ„เธ™
เธชเธกเธฒเธŠเธดเธเธฅเนˆเธฒเธชเธธเธ”เธ„เธทเธญ Panupan.F

Post เธ—เธฑเน‰เธ‡เธซเธกเธ” 84 เธซเธฑเธงเธ‚เน‰เธญ in 35 subjects